دکتر بهروز بازگیر، باستانشناس و کاوشگر محوطههای پارینهسنگی دره خرمآباد، با انتشار یادداشتی انتقادی، از شرکت در جشن ثبت جهانی محوطههای پیش از تاریخ دره خرمآباد که توسط اداره کل میراث فرهنگی لرستان برگزار میشود، خودداری کرد.
به گزارش سرخط، وی در این یادداشت، که خطاب به مردم ایران نوشته شده، دعوتنامه ارسالی از سوی مدیر کل میراث فرهنگی را «دعوتی از جنس رفع تکلیف» خواند و انتقادات تندی را نسبت به عملکرد این اداره مطرح کرد.
دکتر بازگیر که سرپرست کاوشهای غارهای باستانی خرمآباد بویژه کلدر بوده است با اشاره به نقش کلیدی خود و تیمش در مطالعات و کاوشهای منجر به ثبت جهانی این محوطهها، از جمله تعیین قدمت ۶۳ هزار ساله پارینهسنگی، اظهار داشت که در فرآیند تهیه پرونده ثبت جهانی، از وی و تخصصش استفاده نشده و حتی در جلسات مرتبط دعوت نشده است.
او همچنین به نادیده گرفتن هشدارهایش درباره افزودن آثار نامرتبط مانند قلعه فلکالافلاک و پل شکسته به پرونده ثبت جهانی انتقاد کرد که به حذف این آثار از ثبت منجر شد.
این باستانشناس برجسته، با اعتراض به آنچه «دستاورد دزدی» و بیتوجهی به زحمات علمیاش خواند، اعلام کرد که به نشانه اعتراض به این روند و دفاع از حقوق مردم لرستان، در جشن مذکور شرکت نخواهد کرد. وی در پایان یادداشت خود تأکید کرد که تاریخ قضاوت خواهد کرد.
متن کامل یادداشت اعتراضی دکتر بهروز بازگیر
« دعوتی از جنس رفع تکلیف »
دل نوشتهای برای مردم ایران و لرستان
به قلم: بهروز بازگیر / باستانشناس و و کاوشگر محوطههای پارینه سنگی دره خرمآباد
روز یکشنبه مورخ ۲/۰۶/۱۴۰۴ در پیامرسان واتساپ از طرف مدیر کل میراث فرهنگی لرستان، یک فایل پیدیاف دریافت نمودم.
این فایل حاوی دعوتنامهای بود که به موضوع جشن مردمی، ثبت محوطههای پیش از تاریخ دره خرم آباد، مرتبط میشد.
در متن این نامه از اینجانب بهروز بازگیر، به عنوان «فرهیخته ارجمند » به منظور مزین نمودن این جشن دعوت به عمل آمده است.
در راستای این دعوت بر خود لازم میدانم مواردی را عرض نمایم:
جناب مدیر کل! جای آن داشت که از این «فرهیخته ارجمند» پیشتر و در زمان تهیه پرونده و جلسات شورای راهبردی ثبت جهانی دعوت به عمل میآمد و آن زمان نظرات این «فرهیخته ارجمند» را در راستای تقویت « پرونده ضعیف ارسالی» به گوش جان میخریدید.
یا شاید بهتر بود پیش از آنکه ۶۳ هزار سال قدمت پارینه سنگی لرستان مایه مباهات شما شود از این «فرهیخته ارجمند » که مطالعاتش چنین تاریخی را مشخص نمود، یاد میکردید. آیا شما همان کارشناس دوره مدیریت سیدامین قاسمی نیستید که همین تاریخ ۶۳ هزار ساله توسط تیم اینجانب را تأیید نمیکردید؟ چطور است که الان در و دیوار شهر را با تابلوهای تبلیغاتی با این مضمون پر کرده و گوش فلک را با این ۶۳ هزار سال کر کردهاید؟! به راستی چرا در بالای این دعوتنامه به جای ۶۳ هزار سال، تاریخ دروغین ۸۰ هزار سال به دست آمده توسط تیم سفارشیتان در غار قمری را ننوشتهاید؟ چرا مستندات تاریخ نگاریتان را ارائه نمیدهید؟! حدود دو ماه پیش پایگاه خبری آوای لرستان مستندات این تاریخنگاری را از شما درخواست نمود. اگر راست میگویید چرا ارائه ندادید؟!
بهتر نبود به جای آوردن دیگران بر سر کار این “فرهیخته ارجمند” از خودایشان که هم کاوشگر غار قمری بودند و هم فاخرترین کاوشهای تاریخ دره خرم آباد را انجام داده بودند و هم نهشتههای فرهنگی این محوطه را بهتر میشناختند دعوت میکردید تا الان به چه کنم چه کنم نیفتید و نمیدانید تاریخنگاریای از کجا بیاورید؟ دلیل استفاده از دیگران ( در حالی که به خوبی مطلع بودبد که اینجانب در شهر خرم آباد ساکن بودم) چه میتواند باشد؟
شاید شایسته بود که در روز اعلام نتیجه پرونده از طرف یونسکو در آن جلسه به جای برخی از ملازمان جنابعالی از این «فرهیخته ارجمند» که از قضا داور پرونده نیز بوده است، دعوت میشد تا در آن جمع حضور بهم رساند.
و یا شاید به نظر زیبندهتر آن بود که در شرفیابی شما و مدعیان همراهتان در محضر وزیر محترم میراث فرهنگی، در خصوص پرونده ثبت جهانی، از این «فرهیخته ارجمند » که حاصل دهها سال عمر پژوهشی و جوانیاش، در پذیرش بخش ثبت شده مؤثر بود، دعوت به عمل میآمد. شما که میدانید ولی ظاهراً وزیر محترم میراث فرهنگی و استاندار محترم استان در جریان نیستند که عنوان رساله دکتری این “فرهیخته ارجمند” “بررسی فرآیند انتقال از پارینه سنگی میانه به پارینه سنگی جدید محوطههای پارینه سنگی دره خرم آباد با تمرکز ویژه بر غار کلدر” بوده است!! این یعنی همه عمر حرفهایش!
شما که میدانید ولی احتمال میرود که وزیر محترم میراث فرهنگی و استاندار محترم استان در جریان نیستند که بیش از ۹۰% اعتبار و ضریب اثر بخشی انتشارات در مورد محوطههای پارینه سنگی دره خرم آباد توسط اینجانب و تیم کاریام به دست آمده است!
شما که میدانید ولی ظاهراً وزیر محترم میراث فرهنگی و استاندار محترم استان در جریان نیستند که بیشترین فصلهای کاوشهای باستان شناختی پارینه سنگی در دره خرمآباد توسط اینجانب صورت پذیرفته است و بیشترین و معتبرترین مقالات بینالمللی بر روی محوطههای پارینه سنگی این دره نیز توسط اینجانب و تیمم منتشر شده است!
آنچه که در پس سطور این دعوتنامه و از شیوه ارسال آن پیداست، به نظر میرسد جنابعالی اعتقادی و رغبتی، به این دعوت نداشتهاید، و این دعوت بنا به تذکر و دستور بزرگوارانی به شما صورت گرفته است؛ شما نیز قبول دستور فرموده و این دعوتنامه را غیر رسمی ارسال نمودهاید تا از آن برای خود چند دستاورد مهیا کنید:
اول اینکه به صاحب دستور، خبر انجام وظیفه را اعلام نمایید.
دوم اینکه اگر این « فرهیخته ارجمند» در جشن مذکور حضور به هم رساند، برگ زرینی به دفتر پروپاگاندای خود و دست آورد عاریتی اضافه نمایید.
سوم اینکه اگر « فرهیخته ارجمند» قبول دعوت ننماید شما توپ را در زمینایشان انداخته، رفع تکلیف نموده و به بالا دستیهایتان اعلام بدارید که این شخص مخالف شادی و نشاط مردم است و اساساً مخالف ثبت جهانی! شما که میدانید ولی ظاهراً وزیر محترم میراث فرهنگی و استاندار محترم استان در جریان نیستند که اینجانب از طرف ایکوموس به عنوان داور پرونده انتخاب و با تمام قدرت از پرونده ضعیف و پر از اشتباهات فنی و حتی گرامری شما دفاع نموده و تمامی نقاط ضعف آن را با اضافه نمودن نقاط قوت محوطهها به سرانجام رسانده و ایکوموس را متقاعد به پذیرفتن ثبت حداقلی آن گردانم!! از شما میپرسم: باعث و بانی این شادی کیست؟ تاریخ ۶۳ هزار سال را چه کسی به دست آورده؟
و اما مردم ایران و لرستان باید بدانند که محوطههای پیش از تاریخ دره خرم آباد که با دههها تلاش و مطالعه بر روی آنها همچون الماسی صیقل خورده مهیای ثبت جهانی شده بودند را هر مدیری با هر تخصصی میتوانست به ثبت برساند. (نامههای اینجانب برای ثبت جهانی غار کلدر ۵ سال پیش از مدیر کل شدن شما موجود است و شما نمیتوانید داعیه دار ثبت جهانی آنها باشید!! تنها کار شما اصرار بر افزودن قلعه و پل شکسته و دیگر اجزاء پیوسته به آن بود که متأسفانه علیرغم تذاکرات اینجانب و دیگر متخصصین و هشدار نامتوازن بودن پرونده، منجر به حذف آنها شد! توصیه اینجانب به شما این است که بعد از برگزاری جشن ثبت محوطههای پیش از تاریخ، جلسهای نیز برای سوگواری از دست رفتن آثار حذف شده بگیرید!!
جناب مدیر کل، پس از پایان کارناوال جشنهایتان، به بهانه ثبت جهانی، میبایست به همان مردمی که این بار نشاط اجتماعیشان، را بهانه کردهاید، پاسخگو باشید که چرا این پرونده با آشفتگی و تکثر اجزا نامرتبط با ۱۵ اثر بسته شد؟ شما میبایست جوابگوی هزینههای چند صد میلیارد تومانی برای آزادسازی حریم قلعه فلک الافلاک باشید که از جیب مردم لرستان به بهانه ثبت جهانی آن هزینه شد!!
مگر بارها اینجانب و دیگر متخصصین به شما تذکر ندادیم که افزودن قلعه فلک الافلاک و پل شکسته و دیگر اجزاء به این پرونده اشتباه است؟ چرا آن زمان به صحبتهای این \”فرهیخته ارجمند\” گوش ندادید؟!! الان هم به بهانه ثبت تپه قلعه به دنبال خرید زمان هستید. همکاران ما که از قضا کاوشگران تپه قلعه هستند به صراحت اعلام میکنند لایههای تپه بسیار آشفته هستند و قدیمیترین شواهد باستانی آنجا مربوط به دوره مس و سنگ است و به هیچ وجه نمیتواند خواستههای ایکوموس مبنی بر شواهد پارینه سنگی جدید را فراهم آورد!! دیگر بس است!!
اگر کار شما مبنای علمی داشت چرا تنها ۶ جز آن ثبت شد؟ و آن ۶ جزء چیزی نیست بجزء محوطههای پارینه سنگی دره خرم آباد که شما هیچ علمی در این دوره فرهنگی ندارید!! اگر دههها تلاش پیشینیان و تیم اینجانب نبود و اگر اینجانب با قدرت تمام از پرونده دفاع نمیکردم الان چه چیزی را قرار بود جشن بگیرید؟!!
چند سؤال از شما دارم:
شما کجای این ثبت جهانی قرار دارید؟ کاوشگر محوطههای ثبت شده بودید؟ مقالهای در مورد این محوطهها منتشر نمودهاید؟ از علم پارینه سنگی چیزی میدانید؟ زبان انگلیسی یا دیگر زبانهای بینالملل را بلدید؟ تاکنون چند پرونده ثبت جهانی را مدیریت کردهاید؟ در مجامع بینالمللی باستانشناسی شخص مطرحی هستید؟
لازم است مردم ایران و لرستان بدانند که به جای استفاده حداکثری اداره کل میراث لرستان از این “فرهیخته ارجمند”، طی دوره مدیریت مدیر کل فعلی، حتی یک بار به میراث استان دعوت نشده است و حتی یک کار میدانی از جمله کاوش باستان شناختی، بررسی شناسایی و… در این استان انجام نداده است و در طول این چند سال فقط یک بار در میراث فرهنگی استان لرستان حضور بهم رسانده است، آنهم به اصرار یکی از دوستان به منظور کاری دیگر!
عجیب به نظرتان نمیآید؟ کسی که عمر و جوانیش را بر روی مطالعه و پژوهش بر روی محوطههای پیش از تاریخ دره خرم آباد گذاشته است این است پاسخش؟!
مطالب بسیار بیشتری دارم که جایش در این دل نوشته نیست. در دیگر نوشتارها به آنها نیز پرداخته خواهد شد.
در پایان با همه احترامی که برای وزیر محترم میراث فرهنگی و استاندار محترم لرستان قائلم و با عرض شرمندگی از محضر این دو بزرگوار، اینجانب به نشانه اعتراض به دستاورد دزدی و حقی که از مردمان سرزمینم، لرستان عزیز، از دست رفته است، دعوت مدیر کل میراث استان را نپذیرفته و رسما اعلام مینمایم که در این جشن شرکت نخواهم کرد.
باشد که تاریخ قضاوت کند.
ششم شهریور ۱۴۰۴، بهروز بازگیر
