یک مستندساز، در یادداشتی از نادیده گرفتن نقش کلیدی دکتر بهروز بازگیر، باستانشناس، در ثبت جهانی محوطههای پیش از تاریخ دره خرمآباد انتقاد کرد.
به گزارش سرخط، فرود پاکنیا با اشاره به دههها پژوهش دکتر بهروز بازگیر که قدمت ۶۳ هزار ساله لرستان را به جهان شناساند، اقدام ادارهکل میراث فرهنگی در دعوت تشریفاتی از او را ناعادلانه خواند.
پاکنیا خواستار معرفی بازگیر به عنوان مشاور علمی کمیته ثبت جهانی برای تضمین اعتبار این پرونده شد و پرسید: «چرا نام بازگیر حذف شد؟»
متن کامل یادداشت فرود پاکنیا
ثبت جهانی محوطههای پیش از تاریخ دره خرمآباد، بیتردید یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی سالهای اخیر است؛ رویدادی که بدون تلاش و همت شبانهروزی دکتر بهروز بازگیر، هرگز به سرانجام نمیرسید.
این باستانشناس برجسته با دههها پژوهش میدانی، کاوشهای علمی و انتشار مقالات معتبر در نشریات بینالمللی، پایههای علمی و مستندات لازم برای معرفی این دره به عنوان میراث بشری را فراهم ساخت.
با این حال، میراث فرهنگی لرستان در اقدامی غیر حرفهای و به دور از انصاف، نقش تعیین کننده این محقق سختکوش را در روند ثبت جهانی نادیده گرفت و تنها به ارسال یک پیام واتساپی تشریفاتی ـ آن هم صرفاً برای رفع تکلیف ـ جهت دعوت از او به مراسم جشن بسنده کرد.
رخداد اخیر بار دیگر پرسشهای جدی در خصوص مدیریت میراث فرهنگی استان را پیش روی افکار عمومی قرار میدهد. واقعیت انکارناپذیر این است که بخش عمده مطالعات، کاوشها و نتایج معتبر علمی دربارهی محوطه های پیش از تاریخ دره خرمآباد مرهون تلاش های چند دههای دکتر بازگیر و همکاران علمی ایشان است.
از تاریخگذاری دقیق لایههای فرهنگی غار کلدر تا مقالات بینالمللی منتشر شده در معتبرترین نشریات باستان شناسی جهان، همه نشان میدهد اگر امروز نام لرستان در عرصه جهانی با «۶۳ هزار سال قدمت پارینهسنگی» شناخته میشود، این اعتبار علمی از دل پژوهشهای نظاممند و طاقتفرسای همین پژوهشگر بیرون آمده است.
من بیش از یک سال با دکتر بازگیر همکاری داشتهام و از نزدیک شاهد دقت، دانش و پایمردی او در تحقیقات میدانی بودهام. اما آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، نگهداری و صیانت مستمر از این محوطههای تاریخی است.
برای جلوگیری از آسیب یا حذف احتمالی آنها از فهرست جهانی، حضور دائمی افراد اهل فن و متخصصان ضروری و حیاتی است. بدون این مراقبت علمی، همه دستاوردها و زحمات سالیان پژوهشگران میتواند به سادگی نابود شود.
ثبت جهانی محوطههای دره خرمآباد رخدادی ملی است، اما باید دانست که این دستاورد نه محصول تصمیمهای اداری کوتاه مدت، بلکه حاصل سالها تلاش علمی در سخت ترین شرایط بوده است؛ تلاشهایی که اغلب بدون حمایتهای لازم و تنها به عشق حقیقت تاریخی این سرزمین صورت گرفت. نادیده گرفتن نقش پژوهشگرانی چون دکتر بازگیر، نه تنها بیانصافی آشکار در حق آنان، بلکه بیحرمتی به حقیقت علمی و حافظه تاریخی کشور است.
اکنون پرسش اساسی اینجاست: از غار کلدر تا ثبت جهانی، چرا نام دکتر بازگیر حذف شد؟
پاسخ به این پرسش را نمیتوان پشت پرده مصلحتجوییها پنهان ساخت و نه در هیاهوی تبلیغاتی پاک کرد. افکار عمومی لرستان و ایران حق دارند حقیقت را بدانند.
لذا پیشنهاد میشود برای جلوگیری از تکرار این بیمهریها و نیز برای تقویت اعتبار علمی پرونده جهانی، دکتر بهروز بازگیر به عنوان عضو اصلی و مشاور علمی کمیته ثبت جهانی محوطههای پیش از تاریخ دره خرمآباد معرفی و رسمیت یابد.
حضور او نه تنها ادای دین به سالها تلاش علمی است، بلکه تضمینکننده استمرار اعتبار بینالمللی این پرونده خواهد بود.
فرود پاکنیا، کارگردان و مستندساز، شهریور ۱۴۰۴
